Το
Υπουργείο Ενέργειας στις 10/7/2026 έθεσε σε διαβούλευση μέχρι 20/7/2026 σχέδιο
Υπουργικής Απόφασης και Παραρτήματα με υποδείγματα συμβάσεων για τα
φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης, στα οποία, με τουλάχιστον 3 χρόνια καθυστέρηση σε
σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, περιλαμβάνονται επιτέλους και τα λεγόμενα
φωτοβολταϊκά "πρίζας" ή
"μπαλκονιού". Η διαβούλευση δεν ήταν ακριβώς "δημόσια",
καθώς απλά έπρεπε να σταλούν με email στο Υπουργείο. Συμμετείχα στη διαβούλευση
με τις πιο κάτω απόψεις:
Απόψεις επί της δημόσιας διαβούλευσης
για την
Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπ’ αρίθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/15084/382/19.02.2019
υπουργικής απόφασης «Εγκατάσταση σταθμών παραγωγής από αυτοπαραγωγούς με
εφαρμογή ενεργειακού συμψηφισμού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σύμφωνα με
το άρθρο 14Α του ν. 3468/2006, όπως ισχύει, και από Ενεργειακές Κοινότητες με
εφαρμογή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν.
4513/2018» (Β’ 759), όπως ισχύει.
1) Οι βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν το νομοθέτημα είναι:
α) όλοι οι άνθρωποι
είμαστε ίσοι κάτω από τον ήλιο,
β) σύμφωνα με το
Σύνταγμα, όλοι οι Έλληνες έχουμε ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις,
γ) η ΕΕ έχει δώσει κατεύθυνση απλοποίησης και
επιτάχυνσης των διαδικασιών ανάπτυξης των ηλιακών συστημάτων αυτοκατανάλωσης,
δ) Η Οδηγία (ΕΕ)
2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024
για την τροποποίηση των Οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 όσον αφορά τη βελτίωση
του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης ρητά αναφέρει ότι «9. Τα
κράτη μέλη δύνανται να προωθούν την εισαγωγή μικροηλιακών συστημάτων με
ρευματολήπτη ισχύος έως 800 W εντός και επί των κτιρίων.». Η απώτατη
προθεσμία μεταφοράς της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο ήταν η 17 Ιουλίου 2026 και
έχει παρέλθει.
ε) ο Εθνικός
Κλιματικός Νόμος 4936/2022 προβλέπει (άρθρο 1) «Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου
για τη βελτίωση της προσαρμοστικής ικανότητας και της κλιματικής ανθεκτικότητας
της χώρας και τη διασφάλιση της σταδιακής μετάβασης της χώρας στην κλιματική
ουδετερότητα έως το έτος 2050, με τον
πλέον περιβαλλοντικά βιώσιμο, κοινωνικά δίκαιο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.»
Επίσης, (άρθρο 10 παρ. β) προβλέπει «τη μεγαλύτερη δυνατή διείσδυση των
Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), βάσει των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών
και πρακτικών αποφυγής επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και
το τοπίο,»
2) Με βάση τις πιο πάνω αρχές το προτεινόμενο από
το Υπουργείο κείμενο Υπ. Απόφασης με Παραρτήματα δεν υπηρετεί τους στόχους του Εθνικού Κλιματικού Νόμου και της
Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711. Επιπλέον είναι εξαιρετικά
πολύπλοκο (νέες 85+229=314 σελίδες!) και δημιουργεί περισσότερα προβλήματα, από όσα πρέπει να λύσει.
Απαιτείται γενικευμένη απλοποίηση και αφαίρεση περιττών και επιζήμιων
διατάξεων.
3) Κάθε
Έλληνας πρέπει να έχει δικαίωμα αυτοπαραγωγής σε ιδιόκτητο ή μισθωμένο
κτήριο είτε με σύστημα έως 10,8kW είτε με μικροηλιακό
σύστημα με ρευματολήπτη ισχύος έως 800 W της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711. Ο
Διαχειριστής του ΕΔΔΗΕ θα πρέπει να μεριμνά για την αναβάθμιση του δικτύου όπου
απαιτείται, προκειμένου να χωροθετούνται διαρκώς
περισσότερα ηλιακά στον κτηριακό τομέα και όχι σε χωράφια ή βουνοπλαγιές,
όπου ήδη παρατηρείται έντονη κοινωνική μη αποδοχή και διαρκείς προσφυγές στο
Συμβούλιο της Επικρατείας.
4) Η αυτοπαραγωγή σε ιδιόκτητο κτήριο με σύστημα
έως 10,8kW θα πρέπει να ενισχυθεί με κίνητρα κινητοποίησης
ιδιωτικών κεφαλαίων, προκειμένου να
είναι δυνατή η απόσβεση της επένδυσης σε εύλογο χρόνο. Π.χ. η εγχεόμενη στο
δίκτυο περίσσεια ενέργειας, ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή μη «έξυπνου μετρητή», θα
πρέπει να αποζημιώνεται (Net Billing) τουλάχιστον με τη
Μέση Τιμή Αγοράς Επόμενης Ημέρας και όχι με τη 15λεπτη ή ωριαία τιμή, καθώς τις ώρες
παραγωγής των ηλιακών η 15λεπτη ή ωριαία τιμή είναι συχνά μηδενική ή και
αρνητική. Το Υπουργείο θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι η ηλιακή παραγωγή είναι ιδιαίτερα αξιόπιστη τις ώρες που συμβαίνει
και εκτοπίζει από το σύστημα ορυκτά
καύσιμα, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου κλιματικής ουδετερότητας,
στη μείωση της εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα και στη βελτίωση του
ισοζυγίου εξωτερικών πληρωμών. Επιπλέον έχει μειωμένες ανάγκες εφεδρειών σε σχέση με την έγχυση ηλεκτρισμού από αιολικά.
5) Η αυτοπαραγωγή σε ιδιόκτητο κτήριο με σύστημα
έως 10,8kW θα πρέπει να επιτρέπει παραγωγή σε ένα σημείο της χώρας και λήψη της ενέργειας με λογιστικό
συμψηφισμό σε άλλο σημείο, εφόσον οι παροχές ηλεκτρισμού είναι στο ίδιο
όνομα. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί το κτηριακό απόθεμα
δευτερευουσών κατοικιών και να βελτιωθεί το ενεργειακό αποτύπωμα του κτηριακού
τομέα της χώρας.
Δεν είναι
«περιβαλλοντικά βιώσιμο» (κατά την έννοια του κλιματικού νόμου) να γεμίζουμε τα
χωράφια και τα βουνοπλαγιές με ηλιακά, επηρεάζοντας ιδιαίτερα αρνητικά τις
μέλισσες και λοιπούς επικονιαστές και την τροφική παραγωγή της χώρας. Το Ερευνητικό Κέντρο της ΕΕ (Joint Research Centre) το 2019 δημοσίευσε στο Renewable and Sustainable Energy Reviews (Volume 114, October
2019, 109309, https://doi.org/10.1016/j.rser.2019.109309) την εργασία «A high-resolution geospatial assessment of the rooftop solar photovoltaic
potential in the EU». Εκεί
αναφέρεται ότι στην Ελλάδα έχουμε 128
τετραγωνικά χιλιόμετρα στέγες κατάλληλες για φωτοβολταϊκά, απ’ όπου (με
τιμές ηλεκτρισμού 2017) μπορούμε να πάρουμε 32% των ετήσιων αναγκών σε
ηλεκτρισμό (~17TWh). Με τη βελτίωση της τεχνολογίας των
πάνελ από τότε και με τις τωρινές πιο ακριβές τιμές ηλεκτρισμού μπορούμε να
πάρουμε περισσότερο (ενδεχομένως άνω των 20TWh,
37% της ετήσιας ζήτησης του 2025), ιδίως αν συνδυάσουμε και τα φωτοβολταϊκά
«στα μπαλκόνια» και λοιπές δομημένες επιφάνειες. Στην αχανή Αυστραλία, που μόνο εκτάσεων δεν στερείται, έχουν βάλει
σχεδόν 30.000MW φωτοβολταϊκά στις
στέγες.
Γιατί όχι στην Ελλάδα; Όμως σήμερα στην Ελλάδα είναι εντελώς ασύμφορη η
εγκατάσταση: με το net billing
όπως
ισχύει πρακτικά δεν γίνεται ποτέ απόσβεση, γι’ αυτό και πρέπει να δοθούν
κίνητρα. Η τεχνολογία «φωτοβολταϊκά στον κτηριακό τομέα» απουσιάζει επιδεικτικά
από το πρόσφατο σχέδιο για «νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις «Α»ΠΕ»,
παρόλο που υποτίθεται ότι η στρατηγική
του ΕΣΕΚ για ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στοχεύει στην αξιοποίηση
όλων των τεχνολογιών, όπως ρητά τονίζεται στο Άρθρο 2 «Στόχοι ΕΣΕΚ για την
διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» της ΚΥΑ Αριθμ.
ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/144627/3247 (ΦΕΚ τ. Β’ 7365/31.12.2025) «Χαρτογράφηση των περιοχών
για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική
κατανάλωση ενέργειας το 2050».
6) Η
αυτοπαραγωγή με σύστημα έως 10,8kW σε κτήριο που έχει
συνιδιοκτησία μπορεί να θεωρείται ως κοινή χρήση ενέργειας, με βάση και τη
Σύσταση (ΕΕ) 2026/1007 της Επιτροπής της 30ής Απριλίου 2026 σχετικά με τη
στήριξη της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων και τη μεγιστοποίηση του δυναμικού
της αυτοκατανάλωσης. Εφόσον η επιφάνεια του κτηρίου το επιτρέπει, να είναι
δυνατή η εγκατάσταση περισσοτέρων συστημάτων των έως 10,8kW,
προκειμένου να γίνεται βέλτιστη εκμετάλλευση του αποθέματος
στεγών/ταρατσών/τοίχων/μπαλκονιών της χώρας. Η κατανομή της συνολικά
αυτοπαραγόμενης ενέργειας στους επιμέρους χρήστες της μπορεί να γίνεται με
κοινή υπεύθυνη δήλωση των ιδιοκτητών του συστήματος προς το ΔΕΔΔΗΕ, χωρίς να
απαιτούνται ιδιαίτερες επιμέρους μετρητικές εγκαταστάσεις.
7) Δεδομένου ότι η καταμέτρηση της
καταναλισκόμενης ενέργειας γίνεται ήδη σε μηνιαία βάση, η εκκαθάριση του συμψηφισμού αυτοπαραγόμενης/εγχεόμενης στο δίκτυο και
απορροφώμενης από το δίκτυο ενέργειας δεν μπορεί να γίνεται με καθυστέρηση
πέραν του ενός μήνα, παρά μόνο σε άκρως αιτιολογημένες περιπτώσεις.
8) Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη ισχύος έως 800W της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 (φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, φωτοβολταϊκά πρίζας) αποτελούν πλέον μια καθιερωμένη μορφή μικροπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχυόμενη σε αρκετές χώρες με μηδενικό ΦΠΑ. Εκατομμύρια πολίτες συμμετέχουν στην ενεργειακή μετάβαση, μειώνουν την κατανάλωση από το δίκτυο και περιορίζουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς ...














