Απόψεις στη Δημόσια Διαβούλευση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας («Α»ΠΕ) και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Το σχέδιο ΚΥΑ για νέο Ειδικό Χωροταξικό των «Α»ΠΕ και το Σχέδιο ΣΜΠΕ δεν γίνονται στο σύνολό τους αποδεκτά. Απαιτείται απόσυρση, επανασύνταξη και θέση εκ νέου σε διαβούλευση. Αναλυτικά η πιο κάτω πλήρης τεκμηρίωση:

1) Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό (ΦΕΚ τ. Β΄ 2464/3.12.2008) προέβλεπε ότι η ισχύς του είναι για 15 χρόνια. Συνεπώς υπάρχει νομοθετικό κενό από το Δεκέμβριο 2023 μέχρι την έγκριση του νέου Σχεδίου, όποτε γίνει. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ «Α»ΠΕ) είναι στην πράξη εργαλείο για το πού μπορούν να κατασκευαστούν τα έργα «Α»ΠΕ για την επίτευξη των στόχων του δήθεν «Εθνικού» Σχεδίου για την Ενέργεια & το Κλίμα (ΕΣΕΚ, «δήθεν» επειδή προβλέπει ανάπτυξη «Α»ΠΕ πολύ πέραν των αναγκών της χώρας με ταυτόχρονη διατήρηση του φυσικού αερίου μέχρι και το 2050).

2) Το νέο ΕΧΠ «Α»ΠΕ οφείλει να διασφαλίζει ότι οι στόχοι του ΕΣΕΚ δεν θα επιτευχθούν με ανάλωση του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και του τοπίου, τα οποία αποτελούν επίσης εθνικό κεφάλαιο και δημόσιο αγαθό. Οι στόχοι του ΕΣΕΚ για ανάπτυξη «Α»ΠΕ μέχρι το 2030 έχουν ήδη επιτευχθεί, οπότε υπάρχει χρονικό περιθώριο για την επανεξέταση ΌΛΩΝ των έργων. Κατά συνέπεια, οι προβλέψεις στις Τελικές και Μεταβατικές Διατάξεις του σχεδίου νέας ΚΥΑ για άδειες που έχουν εκδοθεί μετά τις 3/12/2023 (λήξη προηγούμενου ΕΧΠ), καθώς και Φάκελοι ΜΠΕ που έχουν υποβληθεί μετά τις 3/12/2023 δεν πρέπει να ισχύσουν και τα έργα θα πρέπει να επανεξεταστούν με το νέο Ειδικό Χωροταξικό. Τα περί «ασφάλειας δικαίου» ακούγονται ως τουλάχιστον φαιδρά στη χώρα που «κούρεψε» ομόλογα του δημοσίου, διαχειρίστηκε το έγκλημα των Τεμπών με παραβίαση κάθε υφιστάμενου σχετικού πρωτοκόλλου, πρώτα έδωσε άδειες σε ιδιωτικά πανεπιστήμια και μετά τρέχει να αναθεωρήσει το άρθρο 16 του Συντάγματος, κλπ, κλπ.

3) Μόνο το κείμενο του σχεδίου ΚΥΑ αριθμεί 79 σελίδες. Το ΦΕΚ του πρόσφατου ν. 5299/2026 (ΦΕΚ τ. A’ 67/05.05.2026) αριθμεί 234 σελίδες. Το Υπουργείο πρέπει να διαχειριστεί με περισσότερη φειδώ τη νομοθεσία των «Α»ΠΕ, η οποία εκτείνεται ήδη σε χιλιάδες σελίδες και είναι εξαιρετικά πολύπλοκη και δαιδαλώδης. Απαιτείται άμεση κωδικοποίηση, καθώς είναι ήδη αδύνατο για τον πολίτη να την παρακολουθήσει: η συγκεκριμένη νομοθεσία αποτελεί τυπική περίπτωση μη χρηστής διοίκησης και στην πράξη είτε λειτουργεί αποτρεπτικά σε πιθανούς επενδυτές είτε αυξάνει αδικαιολόγητα το κόστος επένδυσης, αλλά και το χρόνο υλοποίησης των έργων.

4) Από το σχέδιο ΚΥΑ νέου Ειδικού Χωροταξικού των «Α»ΠΕ απουσιάζουν οι σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τεχνολογίας αντλησιοταμίευσης, με τη μη τεκμηριωμένη αιτιολογία «λόγω των ιδιομορφιών που παρουσιάζουν» (Άρθρο 3, Πεδίο εφαρμογής). Οι σταθμοί αυτοί διαχειρίζονται υδατικούς πόρους, καταλαμβάνουν μεγάλες εκτάσεις γης και συνδέονται άμεσα τόσο με έργα «Α»ΠΕ όσο και με τους στόχους του ΕΣΕΚ για το 2050, γι’ αυτό και θα πρέπει απαραίτητα να συμπεριλαμβάνονται στο Ειδικό Χωροταξικό. Απολύτως ενδεικτικό είναι ότι μόνο στον Αλιάκμονα και μόνο στην Π.Ε. Γρεβενών προτείνονται –μέχρι τώρα- για χωροθέτηση άνω των 25 έργων σε συνολικό μήκος 54 χιλιομέτρων του ποταμού. Δεν υφίσταται κοινωνική αποδοχή και υπάρχει ήδη έντονη αντίθεση από τους Δήμους που επηρεάζονται από έργα αντλησιοταμίευσης. Η ανάπτυξη τέτοιων έργων δεν μπορεί να γίνεται με αποσπασματικό σχεδιασμό και να επαφίεται στη βούληση των «επενδυτών», αλλά αυτά πρέπει να εντάσσονται στο σύνολο των χωροταξικών δράσεων και των χρήσεων των υδάτων, τόσο της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας όσο και αντίστοιχα για τις λοιπές Περιφέρειες.

5) Απουσιάζουν επίσης από το νέο ΕΧΠ τα σταθερά φωτοβολταϊκά συστήματα στις στέγες όλων των κτιρίων, καθώς και σε τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες. Τα συστήματα αυτά είναι απολύτως απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ για το 2050 και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά προτεραιότητα για τις ανάγκες χωροθέτησης όλων των υπόλοιπων έργων «Α»ΠΕ. Στην κατεύθυνση αυτή απαιτείται αναθεώρηση του net billing και πρέπει να δοθούν κίνητρα, ενδεχομένως επαναφορά συστήματος net metering, ασφαλώς όχι με την εξωφρενική μορφή της περιόδου 2010-2013.

6) Στην ΚΥΑ Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/144627/3247 (ΦΕΚ τ. Β’ 7365/31.12.2025) «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050»,αναφέρεται ότι (Άρθρο 7, Σταθμοί ΑΠΕ και αναγκαίες περιοχές για την επίτευξη στόχων του ΕΣΕΚ) «Τόσο για τους χερσαίους αιολικούς σταθμούς όσο και για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς … β) οι σταθμοί που βρίσκονται σε φάση λειτουργίας, οι σταθμοί με Οριστική Προσφορά Σύνδεσης καθώς και οι σταθμοί που βρίσκονται σε προηγούμενο στάδιο αδειοδότησης ήτοι σε στάδιο πλήρους αιτήματος για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης εκτιμάται ότι θα υπερκαλύψουν τους στόχους του ΕΣΕΚ έως το 2050.» Αυτό σημαίνει πως η κυβέρνηση, που βεβαίως γνώριζε ότι από 3/12/2023 δεν υφίσταται ΕΧΠ «Α»ΠΕ, σκόπιμα προώθησε το 2025 τη συγκεκριμένη ΚΥΑ πριν την έκδοση νέου ΕΧΠ «Α»ΠΕ, ώστε, τελικά, αφενός η ΚΥΑ έχει προκαταλάβει τα αποτελέσματα του νέου Ειδικού Χωροταξικού κι αφετέρου το νέο Ειδικό Χωροταξικό αφορά έργα μετά το 2050. Αυτό είναι μη αποδεκτό, πολύ περισσότερο που στο «Άρθρο 6, Χωρική Αποτύπωση χερσαίων Αιολικών και Φωτοβολταϊκών Σταθμών» της πιο πάνω ΚΥΑ αναφέρεται ότι «Το ΕΧΠ-ΑΠΕ βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης με στόχο την επικαιροποίηση των χωρικών κατευθύνσεων που διέπουν την ανάπτυξη σταθμών ΑΠΕ στην χώρα.» Λαμβάνοντας υπόψη ότι πολίτες από όλη τη χώρα συνωστίζονται με προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), για την ακύρωση της εντελώς άναρχης εγκατάστασης αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων, τα οποία έχουν αδειοδοτηθεί περίπου εν κρυπτώ, η όλη διαδικασία διαβούλευσης για δήθεν «νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις «Α»ΠΕ» συνιστά μια μεγάλη κοροϊδία και εξαπάτηση των πολιτών. Μήπως απλά ο στόχος είναι να πληρώνουν οι πολίτες τα παράβολα των προσφυγών στο ΣτΕ;

7) Τα άρθρα 14-15-16 του σχεδίου ΚΥΑ θα πρέπει να τροποποιηθούν, αλλάζοντας την προτεραιότητα χωροθέτησης ηλιακής ενέργειας για την κάλυψη των στόχων του ΕΣΕΚ έως το 2050. Πρώτη προτεραιότητα θα πρέπει ν’ αποτελέσει η αξιοποίηση του αποθέματος του κτηριακού τομέα (στέγες, μπαλκόνια, κλπ) και μόνο δευτερευόντως θα πρέπει να καλύπτονται εκτάσεις γεωργικής ή μη γεωργικής γης. Η χωροθέτηση πλωτών φωτοβολταϊκών σταθμών σε λίμνες ή θάλασσες θα πρέπει ν’ απαγορευθεί οριζόντια και στις θάλασσες να προωθηθεί η αξιοποίηση της κυματικής ενέργειας, καθώς η χώρα διαθέτει 15,5 χιλ. χλμ ακτογραμμών και πολυάριθμα νησιά με μικρά φορτία ηλεκτρισμού. Απαιτείται ταυτόχρονα αντίστοιχη τροποποίηση της ΚΥΑ Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/144627/3247 (ΦΕΚ τ. Β’ 7365/31.12.2025) «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050», η οποία αφήνει τον κτηριακό τομέα εντελώς εκτός των στόχων του ΕΣΕΚ για το 2050.

8) Το Ερευνητικό Κέντρο της ΕΕ (Joint Research Centre) το 2019 δημοσίευσε στο Renewable and Sustainable Energy Reviews (Volume 114, October 2019, 109309, https://doi.org/10.1016/j.rser.2019.109309) την εργασία «A high-resolution ...

geospatial assessment of the rooftop solar photovoltaic potential in the EU». Εκεί αναφέρεται ότι στην Ελλάδα έχουμε 128 τετραγωνικά χιλιόμετρα στέγες κατάλληλες για φωτοβολταϊκά, απ’ όπου (με τιμές ηλεκτρισμού 2017) μπορούμε να πάρουμε 32% των ετήσιων αναγκών σε ηλεκτρισμό (~17TWh). Με τη βελτίωση της τεχνολογίας των πάνελ από τότε και με τις τωρινές πιο ακριβές τιμές ηλεκτρισμού μπορούμε να πάρουμε περισσότερο (ενδεχομένως άνω των 20TWh, 37% της ετήσιας ζήτησης του 2025), ιδίως αν συνδυάσουμε και τα φωτοβολταϊκά «στα μπαλκόνια» και λοιπές δομημένες επιφάνειες. Στην αχανή Αυστραλία, που μόνο εκτάσεων δεν στερείται, έχουν βάλει σχεδόν 30.000MW φωτοβολταϊκά στις στέγες. Γιατί όχι στην Ελλάδα; Όμως σήμερα στην Ελλάδα είναι εντελώς ασύμφορη η εγκατάσταση: με το net billing πρακτικά δεν γίνεται ποτέ απόσβεση, γι’ αυτό και πρέπει να δοθούν κίνητρα. Η τεχνολογία «φωτοβολταϊκά στον κτηριακό τομέα» απουσιάζει επιδεικτικά από το σχέδιο για «νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις «Α»ΠΕ», παρόλο που υποτίθεται ότι η στρατηγική του ΕΣΕΚ για ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στοχεύει στην αξιοποίηση όλων των τεχνολογιών, όπως ρητά τονίζεται στο Άρθρο 2 «Στόχοι ΕΣΕΚ για την διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» της ΚΥΑ «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050».

9) Επιπλέον, στο άρθρο 5 του ν. 5299/2026 (Εθνικοί στόχοι - Τροποποίηση άρθρου 1 ν. 3468/2006) ρητά αναφέρεται ότι «2. Η προστασία του κλίματος, μέσω της προώθησης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε., αποτελεί περιβαλλοντική και ενεργειακή προτεραιότητα υψίστης σημασίας». Στόχος άλλωστε του ν. 5299/2026 είναι προώθηση της παραγωγής και της χρήσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στον κτηριακό τομέα, με μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας να παράγεται επιτόπου ή πλησίον. Κατά ποια λογική λοιπόν αφήνεται ολοκληρωτικά εκτός των κυβερνητικών επιλογών η προώθηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά χωροθετημένα στις στέγες, τις ταράτσες, τα μπαλκόνια, κλπ, των πολιτών; Πολύ περισσότερο μάλιστα που τα τέτοια φωτοβολταϊκά γίνονται με κινητοποίηση ιδιωτικών και όχι τραπεζικών κεφαλαίων, τη στιγμή που οι τράπεζες αντιμετωπίζουν «κοκκίνισμα» δανείων των «μικρών» φωτοβολταϊκών έργων.

10) Από τις αναφορές σχετικής νομοθεσίας του σχεδίου νέας ΚΥΑ απουσιάζει η Οδηγία ΕΕ 2024/1711, η οποία έχει τελευταία προθεσμία ενσωμάτωσης στο Εθνικό Δίκαιο την 17/7/2026. Με την Οδηγία αυτή «Τα κράτη μέλη δύνανται να προωθούν την εισαγωγή μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη ισχύος έως 800 W εντός και επί των κτιρίων.» Πρόκειται για τα συστήματα που είναι γνωστά ως φωτοβολταϊκά «στα μπαλκόνια». Στη Γερμανία την τελευταία τριετία έχουν βάλει >1 εκατομμύριο συστήματα φωτοβολταϊκών «στα μπαλκόνια» (και σε φράκτες!), με 0% ΦΠΑ ή και επιδότηση. Κροατία, Αυστρία, Ολλανδία, ΗΒ, Ιρλανδία έχουν επίσης 0% ΦΠΑ. Εδώ όχι μόνο έχουμε ΦΠΑ 24%, αλλά και πρακτικά ήδη εξαντλείται η προθεσμία ενσωμάτωσης της σχετικής Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 στη νομοθεσία. Στο άρθρο 51 παρ. 3 του ν. 5299/2026 «η διαδικασία εγκατάστασης και σύνδεσης μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη ισχύος έως οκτακόσια (800) Watt εντός και επί των κτιρίων, καθώς και τυχόν ειδικών προδιαγραφών για τη λειτουργία τους,» παραπέμπεται σε νέα Υπουργική Απόφαση, μετά από γνώμη της ΡΑΑΕΥ.

11) Το προτεινόμενο ΕΧΠ θεωρεί κατά τρόπο εντελώς απαράδεκτο όλες τις περιοχές της χώρας ως καταρχήν κατάλληλες για υποδοχή έργων ΑΠΕ, προκειμένου στη συνέχεια να δημιουργήσει την έννοια της «φέρουσας ικανότητας» των οικοσυστημάτων για την υποδοχή κάθε είδους έργων ΑΠΕ. Η έννοια αυτή δεν έχει την παραμικρή επιστημονική βάση, αλλά αποτελεί κατασκεύασμα για εξυπηρέτηση του στόχου εγκατάστασης του συνόλου των ήδη αδειοδοτημένων με το προηγούμενο ΕΧΠ έργων. Έργα που υπερβαίνουν κατά πολύ και δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τις ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.

12) Η διάταξη με την οποία ορίζεται χωροθέτηση ΑΠΕ με βάση ποσοστά εδαφικής κάλυψης Δημοτικών η Περιφερειακών Ενοτήτων αντίκειται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς προσκρούει στην αρχή της αειφορίας. Τα ποσοστά αυτά μάλιστα θα επιτρέπεται να αυξηθούν μέχρι 50% αν συμφωνεί ο μέχρι σήμερα εντελώς αναρμόδιος για το θέμα αυτό οικείος ΟΤΑ, η γνώμη του οποίου δεν έχει την παραμικρή σημασία για την αρχική χωροθέτηση οποιουδήποτε έργου «Α»ΠΕ! Δηλαδή οι ΟΤΑ επιτρέπεται μόνο να συμφωνούν για την αύξηση έργων «Α»ΠΕ, αλλά όχι για την απόρριψή τους! Εξωφρενικό ως ιδέα! Τα έργα «Α»ΠΕ έχουν αδειοδοτηθεί επί δεκαετίες χωρίς τον παραμικρό έλεγχο σκοπιμότητας επένδυσης, θεωρούμενα ως έργα «δημοσίου συμφέροντος». Λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν αδειοδοτηθεί και προωθούνται για κατασκευή έργα που υπερβαίνουν κατά σχεδόν 10 φορές τις ανάγκες της χώρας σε ηλεκτρισμό, πλέον πρέπει να εξετάζεται εξαρχής η σκοπιμότητα τέτοιων έργων. Οι ΟΤΑ πρέπει να αποκτήσουν δικαίωμα υποχρεωτικής και δεσμευτικής σύμφωνης γνώμης, τόσο για την αρχική χωροθέτηση όσο και την έγκριση περιβαλλοντικών όρων σε έργα «Α»ΠΕ.

13) Για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας πρέπει να προταχθεί η χωροθέτηση των φωτοβολταϊκών σε στέγες, μπαλκόνια και λοιπές δομημένες επιφάνειες, σύμφωνα με τα πιο πάνω. Στη συνέχεια η χωροθέτηση να γίνεται με βάση την αναμενόμενη οικονομικότητα παραγωγής ηλεκτρισμού από κάθε έργο. Είναι απολύτως ενδεικτικό ότι τα αιολικά έργα που έχουν κατασκευαστεί έως σήμερα δεν έχουν χωροθετηθεί σε περιοχές βέλτιστου αιολικού δυναμικού, αλλά σε περιοχές κατά μήκος του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρισμού υψηλής τάσης, με γνώμονα όχι τη μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης του αιολικού δυναμικού της χώρας, αλλά την οικονομικότητα πρόσβασης στο δίκτυο. Γνώμονας το κέρδος των «επενδυτών», όχι το όφελος της εθνικής οικονομίας. Το ίδιο έχει συμβεί και με τα μεγάλα ηλιακά έργα. Αυτό αποδεικνύεται από τους χάρτες που περιλαμβάνονται στην ΚΥΑ Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/144627/3247 (ΦΕΚ τ. Β’ 7365/31.12.2025) «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050».

14) Στο σχέδιο ΚΥΑ για το Ειδικό Χωροταξικό απουσιάζει παντελώς οποιαδήποτε πρόνοια προστασίας των μελισσών, λοιπών επικονιαστών και νυχτερίδων από τη χωροθέτηση αιολικών και φωτοβολταϊκών. Χωρίς μέλισσες και επικονιαστές θα καταρρεύσει η τροφική παραγωγή. Χωρίς νυχτερίδες θα τεθεί εκτός ελέγχου ο πληθυσμός των κουνουπιών.

15) Επιπλέον, με το άρθρο 7 του Σχεδίου ΚΥΑ δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση νέων ανεμογεννητριών στην περιοχή εφαρμογής του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας – Αττικής και στη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης. Η ρύθμιση αυτή είναι παντελώς ατεκμηρίωτη και πρέπει να εξαλειφθεί. Τα μεγάλα αστικά κέντρα είναι ταυτόχρονα μεγάλοι καταναλωτές ηλεκτρισμού και η παραγωγή πρέπει να γίνεται όσο γίνεται πιο κοντά στη ζήτηση. Διαφορετικά, τα μεγάλα αστικά κέντρα απομυζούν εδαφικούς πόρους της λοιπής Ελλάδας, κάτι που αντίκειται στις Συνταγματικές επιταγές. Π.χ. ουδόλως μπορεί να γίνει κατανοητό γιατί ολόκληρη η Αττική αποτελεί «Ζώνη Αποκλεισμού» (βλ. Διάγραμμα 1, Περιοχές Καταλληλότητας), αλλά η Βοιωτία, η Φωκίδα και σχεδόν ολόκληρη η Εύβοια, περιλαμβανομένων πρόσφατα καμένων περιοχών, αποτελούν «Ζώνες Αιολικής Καταλληλότητας».

16) Δεν πρέπει να επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών, δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων, καθώς η κατασκευή τους συνοδεύεται από διάνοιξη σημαντικού μήκους δρόμων, τροποποίηση των υδρογραφικών γραμμών και εν γένει ριζική αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Η χρήση εκρηκτικών υλών ήδη έχει προκαλέσει προβλήματα ασφάλειας σε ανθρώπους και επιβίωσης σε προστατευόμενα είδη πανίδας (π.χ. λαγόγυρος Βερμίου), ενώ επηρεάζει εντελώς αρνητικά το σπηλαιολογικό πλούτο της χώρας.

17) Η οριζόντια απαγόρευση αιολικών με βάση το υψόμετρο είναι εντελώς αντιεπιστημονική, καθώς δεν σχετίζεται με τα πραγματικά τοπικά γεωμορφολογικά, γεωλογικά, δασικά, οικονομικά, κοινωνικά, τοπιολογικά, κλπ χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Το γεωγραφικό ανάγλυφο της χώρας έχει πολυάριθμους λόφους ύψους <1200 μέτρων την ίδια στιγμή που σε άμεση γειτνίαση υπάρχουν πολλοί Οικισμοί. Οι ανεμογεννήτριες έχουν πλέον ύψος 200+ μέτρα και η οπτική όχληση/διατάραξη του τοπίου που επιφέρουν όταν τοποθετούνται σε λόφους ύψους 200, 300 ή 500 μέτρων πάνω απ’ το επίπεδο των γύρω Οικισμών είναι απερίγραπτη και δεν μπορεί να ανασχεθεί με περιορισμούς στις γωνίες ορατότητας ή την απόσταση από Οικισμό. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τη νυκτερινή φωτορρύπανση από τα αιολικά: ενδεικτικά σημειώνεται πως ο διαλείπων φωτισμός των αιολικών στο Βέρμιο και το Άσκιο είναι ορατός από απόσταση άνω των 30 χιλιομέτρων και είναι και ενοχλητικός στην οδήγηση τη νύκτα, καθώς θυμίζει λαμπάκια σε χριστουγεννιάτικο δέντρο.

18) Επιπλέον πέραν του θορύβου των αιολικών, που με βάση την αρχή της προφύλαξης το όριο των 45dbA στα όρια εκτός οικιών πρέπει να μειωθεί στα 40dbA (βλ. Jeffrey M Ellenbogen et al., Noise-induced sleep disruption from wind turbines: scientific updates and acoustical standards, Sleep, Volume 47, Issue 2, February 2024, zsad286, https://doi.org/10.1093/sleep/zsad286), θα υπάρχει πρόβλημα διαβίωσης των κατοίκων από τους υποήχους που παράγουν οι ανεμογεννήτριες, οι οποίοι δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη στον καθορισμό αποστάσεων των αιολικών από Οικισμούς και εν γένει κατοικημένες περιοχές. Οι υποήχοι επηρεάζουν περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου οι οποίες διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στο συναισθηματικό και αυτόνομο έλεγχο και μπορεί να θεμελιωθεί ένας δυνητικός σύνδεσμος μεταξύ μεταβολών της εγκεφαλικής δραστηριότητας που προκαλούνται από υποήχους και της εμφάνισης διαφόρων φυσιολογικών και ψυχολογικών επιπτώσεων στην υγεία (βλ. Weichenberger M. et al. (2017) Altered cortical and subcortical connectivity due to infrasound administered near the hearing threshold – Evidence from fMRI. PLoS ONE 12(4): e0174420. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0174420). Πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη για την επίδραση των υποήχων σε ανθρώπους είναι κάθετη: «Exposure to infrasound is an important environmental stressor that has received little attention and can have significant biological impacts on various body systems. Scientific evidence from cellular and animal studies, as well as limited human studies, indicates that high-intensity infrasound can induce oxidative stress, mitochondrial dysfunction, calcium accumulation, and activation of apoptotic pathways, ultimately leading to tissue damage and functional disorders in cardiovascular, nervous, and other systems. In vitro rodent models also provide compelling evidence of myocardial fibrosis, neuronal apoptosis, and oxidative imbalance in the hippocampus. Although human studies have yielded conflicting results, they indicate vascular and neurophysiological sensitivities at higher and chronic exposure levels. Ongoing research on PIEZO channels is increasingly revealing their importance in individual organs. Overall, evidence suggests that infrasound can modulate mechanical and biological pathways, thereby affecting the body’s homeostatic balance.» («Η έκθεση σε υποήχους είναι ένας σημαντικός περιβαλλοντικός παράγοντας στρες που έχει λάβει ελάχιστη προσοχή και μπορεί να έχει σημαντικές βιολογικές επιπτώσεις σε διάφορα συστήματα του σώματος. Επιστημονικά στοιχεία από κυτταρικές και ζωικές μελέτες, καθώς και περιορισμένες μελέτες σε ανθρώπους, δείχνουν ότι οι υποήχοι υψηλής έντασης μπορούν να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες, μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, συσσώρευση ασβεστίου και ενεργοποίηση αποπτωτικών οδών, οδηγώντας τελικά σε βλάβη ιστών και λειτουργικές διαταραχές σε καρδιαγγειακά, νευρικά και άλλα συστήματα. Τα μοντέλα τρωκτικών in vitro παρέχουν επίσης πειστικά στοιχεία για μυοκαρδιακή ίνωση, νευρωνική απόπτωση και οξειδωτική ανισορροπία στον ιππόκαμπο. Αν και οι μελέτες σε ανθρώπους έχουν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα, υποδεικνύουν αγγειακές και νευροφυσιολογικές ευαισθησίες σε υψηλότερα και χρόνια επίπεδα έκθεσης. Η συνεχιζόμενη έρευνα για τα κανάλια PIEZO αποκαλύπτει όλο και περισσότερο τη σημασία τους σε μεμονωμένα όργανα. Συνολικά, τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι υποήχοι μπορούν να τροποποιήσουν μηχανικές και βιολογικές οδούς, επηρεάζοντας έτσι την ομοιοστατική ισορροπία του σώματος.», Dastan M, Dyminski Parente Ribeiro E, Bellut-Staeck U, Zhou J, Lehmann C. Infrasound and Human Health: Mechanisms, Effects, and Applications. Applied Sciences. 2026; 16(3):1553. https://doi.org/10.3390/app16031553). Σχετική επίσης είναι πολύ πρόσφατη συζήτηση σε Αυστριακή τηλεόραση για τα προβλήματα αιολικών στη Βιέννη και την Κάτω Αυστρία (Infraschall, Herzprobleme, tote Tiere: Die unbequemen Fragen zur Windkraft in Österreich, Υποήχοι, καρδιακά προβλήματα, νεκρά ζώα: Τα άβολα ερωτήματα σχετικά με την αιολική ενέργεια στην Αυστρία, https://youtu.be/wvpXFQpey8U). Αλλά και στα Πρακτικά του 11^ου Διεθνούς Συνεδρίου για το θόρυβο ανεμογεννητριών, τον Ιούνιο 2025 στην Κοπεγχάγη της Δανίας, καταγράφεται ότι «Infrasound exposure and its potential health effects on nearby residents are still regarded as an ongoing concern. Researchers presented new studies on how low-frequency noise travels, affects sleep patterns, and possibly contributes to stress or other health symptoms. Η έκθεση σε υποήχους και οι πιθανές επιπτώσεις της στην υγεία των κατοίκων κοντινών περιοχών εξακολουθούν να θεωρούνται θέμα συνεχιζόμενης ανησυχίας. Οι ερευνητές παρουσίασαν νέες μελέτες σχετικά με το πώς ο θόρυβος χαμηλής συχνότητας ταξιδεύει, επηρεάζει τα πρότυπα ύπνου και πιθανώς συμβάλλει στο στρες ή σε άλλα συμπτώματα υγείας.» 11th edition of the International Conferences on Wind Turbine Noise, June 10-13, 2025 Copenhagen, Denmark, Editor: Franck Bertagnolio, Publisher: DTU Wind Energy (Technical University of Denmark, https://www.windturbinenoise.eu/file-download/31/wtn2025_proceedings.pdf).

Σύμφωνα με τις αρχές της πρόληψης και της προφύλαξης, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο οφείλει να έχει λάβει μέριμνα για την προστασία της υγείας των τοπικών πληθυσμών από τους υποήχους των ανεμογεννητριών.

19) Ακόμα χειρότερα, χωροθέτηση ανεμογεννητριών σε πεδινά/ημιορεινά εδάφη, υψομέτρου <1200μέτρων, είναι δυνατό να οδηγήσει σε ΑΥΞΗΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO2. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2022 βρήκε πως η εγκατάσταση 3.848 χερσαίων ανεμογεννητριών στη Σκωτία είχε ως αποτέλεσμα την εκπομπή 4,9 εκατ. τόνων CO2 λόγω αλλαγών στη χρήση γης (Fabrizio Albanito et al., Quantifying the land-based opportunity carbon costs of onshore wind farms, Journal of Cleaner Production, Volume 363, 2022, 132480, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132480.)

20) Δεν προβλέπεται πουθενά στο νέο Ειδικό Χωροταξικό μέριμνα για το πρόβλημα δημιουργίας «τεχνητής γης» από τα αιολικά. Η ψηφιοποίηση της κατάληψης/δέσμευσης γης, δηλαδή η παραγωγή τεχνητής γης από 90 αιολικούς σταθμούς στην Ελλάδα, κατασκευής μεταξύ 2002 και 2020 (1,2 GW) έδειξε ότι οι αιολικοί σταθμοί δημιούργησαν 7729 m2/MW (3,5 m2/MWh) τεχνητής γης, διανοίχτηκαν 148 m/MW νέοι δρόμοι και διευρύνθηκαν 174 m/MW κατά μέσο όρο. (βλ. Kati, V*., Kassara, C. et al., 2023. The overlooked threat of land take from wind energy infrastructures: Quantification, drivers and policy gaps. Journal of Environmental Management 348, 119340, https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.119340).

21) Απαιτείται πλήρης επανεξέταση και, μέσω και του Ειδικού Χωροταξικού, ριζική μείωση του στόχου του ΕΣΕΚ για διείσδυση αιολικών στο ηλεκτρικό σύστημα μέχρι το 2050. Η διείσδυση είναι ήδη μεγάλη, προκαλώντας ανάγκη τήρησης αυξημένων εφεδρειών από τον ΑΔΜΗΕ και προσαυξάνοντας σημαντικά το κόστος ηλεκτρισμού για τους τελικούς καταναλωτές. Ήδη το 2005 μελέτη της Γερμανικής Εοn (Wind Report 2005, https://groene-rekenkamer.nl/grkfiles/images/eonwindreport2005.pdf) κατέληγε στο συμπέρασμα ότι όσο αυξάνεται το ποσοστό αιολικών στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής τόσο μικρότερο γίνεται το ποσοστό συμβατικής ενέργειας που υποκαθίσταται, ακριβώς λόγω της ανάγκης τήρησης διαρκώς αυξανόμενων εφεδρειών και μάλιστα «στρεφόμενων».

22) Η ταχύτητα ανέμου 4m/s (14,4km/h) που τίθεται ως προϋπόθεση «καταλληλότητας» στο άρθρο 4 παρ. 3.1 είναι εξαιρετικά χαμηλή! Επειδή η έγχυση ηλεκτρισμού εξαρτάται από την ταχύτητα ανέμου υψωμένη στην 3^η δύναμη, στα 4m/s (14,4km/h) οι ανεμογεννήτριες μόλις έχουν αρχίσει να περιστρέφονται, χωρίς αξιόλογη έγχυση ηλεκτρισμού. Το όριο ταχύτητας ανέμου για τις περιοχές καταλληλότητας πρέπει ν’ αυξηθεί τουλάχιστον στα 7m/s (25,2km/h). Για ν’ αποδώσουν την ονομαστική τους ισχύ οι ανεμογεννήτριες, πρέπει να έχουμε απαγορευτικό απόπλου στα νησιά! Αντίστοιχα, το όριο >7,5m/s (27km/h) για δυνατότητα χωροθέτησης εντός Ζ.Ε.Π. πρέπει να αυξηθεί σε >10m/s (36km/h). Εννοείται πως όλες οι πιο πάνω ταχύτητες ανέμου μετριούνται σε ύψος πλήμνης (hub height) 120 μέτρων από το έδαφος.

23) Εκτός από τις μεγάλες, υπάρχουν και οι μικρές ανεμογεννήτριες, ισχύος έως και 60 kW: ο τρόπος λειτουργίας τους και ένταξης στο ηλεκτρικό σύστημα δεν διαφέρει ουσιωδώς, οπότε θα πρέπει να αντιμετωπίζονται χωροταξικά ακριβώς όπως και οι μεγάλες. Άλλωστε η αγορά έχει παγκοσμίως αποφανθεί ότι τα ηλιακά συστήματα είναι προτιμητέα έναντι των αιολικών.

24) Δεν είναι δυνατόν να επιτρέπεται η χωροθέτηση ηλιακών εγκαταστάσεων εντός δασών και αναδασωτέων εκτάσεων, καθώς, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος, «Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων, εκτός αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη τους χρήση, που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον». Επιπρόσθετα, απαγορεύεται ρητά από το άρθρο 53 παρ. 3γ του δασικού νόμου 998/79: «γ. Ειδικότερα, εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις απαγορεύονται. Κατ’ εξαίρεση, οι εγκαταστάσεις αυτές επιτρέπονται σε δασικές εκτάσεις που εκχερσώθηκαν ή παραχωρήθηκαν για γεωργική ή δενδροκομική καλλιέργεια, σύμφωνα με τη δασική και την αγροτική νομοθεσία, εφόσον αξιοποιήθηκαν κατά τους όρους της εκχέρσωσης ή της παραχώρησης και καλλιεργούνται, υπό την προϋπόθεση, ότι μετά το πέρας της νόμιμης λειτουργίας των εγκαταστάσεων αυτών, σύμφωνα και με τους όρους της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ή την για οποιονδήποτε λόγο απομάκρυνσή τους, η έκταση επανέρχεται στην πρότερη αγροτική χρήση.»

25) Κατά συνέπεια, ακόμα κι αν η εγκατάσταση ηλιακών θεωρηθεί ως «δημόσιο συμφέρον», πρώτα πρέπει να προτάσσεται η εναλλακτική λύση, σύμφωνα με τη βασική σκέψη της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην Ελλάδα, να εξαντληθεί το απόθεμα ηλιακής ενέργειας στον κτηριακό τομέα και μόνο με συνεκτίμηση της ελάχιστης δυνατής εκχέρσωσης και δέσμευσης εκτάσεων να γίνεται η χωροθέτηση εντός δασικών εκτάσεων. Όπως στα αιολικά έτσι και στα ηλιακά μέχρι τώρα η χωροθέτηση/κατασκευή έχει γίνει με γνώμονα την απόσταση από τα δίκτυα μεταφοράς υψηλής και μέσης τάσης. Η χωροθέτηση κάθε είδους «Α»ΠΕ σε γεωργική γη πρέπει να απαγορεύεται οριζόντια, με εξαίρεση τις περιπτώσεις υπερυψωμένων ηλιακών που επιτρέπουν την τεκμηριωμένα συνδυασμένη αγροτική παραγωγή. Επίσης, πρέπει να απαγορευθεί οριζόντια η απόξεση φυτική γης κατά την κατασκευή έργων «Α»ΠΕ, καθώς η φυτική γη αποτελεί πολύτιμο οικοσύστημα και φυσικό πόρο, γεωλογικά αναπληρώσιμο μόνο σε βάθος αιώνων.

26) Η αξιολόγηση οπτικής όχλησης στα τοπία αποτελεί κριτήριο με υποκειμενικούς όρους. Ήδη υπάρχουν ολόκληρες πλαγιές λόφων καλυμμένες με φωτοβολταϊκά, θυμίζοντας περισσότερο την πλάτη ενός αρμαντίλο παρά λοφοπλαγιά. Η διατάραξη του τοπίου είναι ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ! Η από πολλά χιλιόμετρα μακριά αντανάκλαση ηλιακού φωτός από τέτοιες πλαγιές είναι ιδιαίτερα ενοχλητική, τόσο στην αντίληψη του τοπίου όσο και στην οδήγηση. Ο περιορισμός της προστασίας μόνο σε τοπία που διαθέτουν νομικό χαρακτηρισμό ως «ιδιαίτερου φυσικού κάλλους» είναι εντελώς απρόσφορος και ανεπαρκής. Ελάχιστα μόνο τοπία της χώρας έχουν τύχει του χαρακτηρισμού ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, λόγω παράλειψης της Πολιτείας να εκπληρώσει τις διεθνείς της υποχρεώσεις και σ’ αυτό τον τομέα.

27) Από τις αναφορές σχετικής νομοθεσίας του σχεδίου νέας ΚΥΑ απουσιάζει η αναφορά στην Εθνική Στρατηγική για την κυκλική Οικονομία (βλ. σχετική Απόφαση έγκρισης από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής (ΚΥΣΟΙΠ) το Δεκέμβριο 2018 και στο Ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων (ν. 4819/2021, ΦΕΚ Α 129/23.7.2021). Η ανάπτυξη των ΑΠΕ δημιουργεί απόβλητα και το χωροταξικό τους πρέπει να συνδεθεί με τη διαχείριση των αποβλήτων. Ιδιαίτερα τονίζεται η αναγκαιότητα πλήρους αποξήλωσης των βάσεων των αιολικών στο τέλος ζωής τους και ανάκτηση/ανακύκλωση των σχετικών υλικών (οπλισμένο σκυρόδεμα, πλήρως ανακυκλώσιμο, δυνατότητα πλήρους εξόρυξης με υδραυλικές σφύρες). Σε περίπτωση που μετά το πέρας ζωής των αιολικών οι βάσεις εγκαταλείπονται στο έδαφος δημιουργούνται συνθήκες αδικαιολόγητης διαρκούς τσιμεντοποίησης του υπεδάφους.

28) Η πρόβλεψη στις Τελικές και Μεταβατικές Διατάξεις για υποχρέωση περιβαλλοντικής αποκατάστασης μετά το πέρας ζωής των έργων ουδόλως διασφαλίζει ότι θα γίνει πραγματικά αποκατάσταση και δεν θα υπάρξει εικονική χρεοκοπία της σχετικής εταιρείας, μεταβιβάζοντας το κόστος αποκατάστασης στο κοινωνικό σύνολο. Ήδη παλαιά έργα «Α»ΠΕ, που έχουν τεθεί σε αχρηστία, έχουν εγκαταλειφθεί να σαπίζουν στις Ελληνικές πλαγιές, αποτελώντας μόνιμη εστία ρύπανσης και κίνδυνο για διερχόμενους. Απαιτείται προσδιορισμός δαπανών αποκατάστασης για κάθε ένα συγκεκριμένο έργο ξεχωριστά, αναγωγή με τεχνικό επιτόκιο στο χρόνο πέρατος ζωής της εγκατάστασης και κατάθεση σχετικής εγγυητικής επιστολής, που θα καλύπτει πλήρως το κόστος αποκατάστασης, σύμφωνα με τη γενική περιβαλλοντική αντίληψη «ο ρυπαίνων πληρώνει».

29) Για τα ΜΥΗΕ οι διατυπώσεις του άρθρου 12 σχεδίου ΚΥΑ ΕΧΠ «μικρότερη δυνατή επίπτωση και να καταλαμβάνει τον ελάχιστο δυνατό όγκο» είναι εντελώς ασαφείς και υπόκεινται σε υποκειμενικότητα. Τα ΜΥΗΕ προκαλούν περιβαλλοντική καταστροφή και κρίνεται σκόπιμη η οριζόντιά απαγόρευσή τους στα ρέματα της χώρας. Μπορεί να εξετάζεται μόνο σε υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα διαχείρισης και αξιοποίησης των υδάτων όπως αρδευτικά δίκτυα, δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης. Η συμμετοχή των ΜΥΗΕ στην ηλεκτροπαραγωγή είναι πρακτικά αμελητέα και μπορούν εύκολα να υποκατασταθούν από άλλη μορφή «Α»ΠΕ. Στο ξηρό μεσογειακό κλίμα της χώρας τα μικρά ρέματα έχουν ευρύτατα μεταβαλλόμενη απορροή, συχνά κυρίως πλημμυρική. Η προστασία των ρεμάτων της χώρας θα πρέπει να αποτελεί να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα στο μεταβαλλόμενο προς πιο θερμό κλίμα της χώρας σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες.

30) Βιομάζα, βιοαέριο ή βιορρευστά ΔΕΝ είναι «Α»ΠΕ και δεν θα πρέπει να εντάσσονται στο σχετικό χωροταξικό πλαίσιο. Με το πρόσχημα παραγωγής ηλεκτρισμού από βιομάζα συντελείται ήδη από ετών σε Ευρωπαϊκό επίπεδο συστηματική αποψίλωση των δασών (βλ. Ceccherini, G., Duveiller, G., Grassi, G. et al. Abrupt increase in harvested forest area over Europe after 2015. Nature 583, 72–77 (2020). https://doi.org/10.1038/s41586-020-2438-y). Οι μονάδες βιοαερίου ή βιορρευστών είναι βιομηχανίες διαχείρισης αποβλήτων, ενώ η παραγωγή ενέργειας είναι δευτερογενής της επεξεργασίας αποβλήτων. Επίσης το βιοαέριο υποκρύπτει καύση αστικών αποβλήτων και το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της χώρας έχει απορρίψει τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), που έθεσε το Υπουργείο σε διαβούλευση το 2025. Η καύση αστικών αποβλήτων μόνο «Α»ΠΕ δεν είναι, καθώς, σύμφωνα με τη ΣΜΠΕ, εκπέμπεται 1 τόνος CO2 από κάθε τόνο αστικών αποβλήτων. Και βεβαίως η καύση αστικών αποβλήτων κλάσεων 4 (& 5), που προέβλεπε η ΣΜΠΕ, θα έχει ως αποτέλεσμα τη διαρκή εκπομπή δυνητικά καρκινογόνων ουσιών.

31) Οι εγκαταστάσεις ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας ΔΕΝ είναι «Α»ΠΕ και δεν έχουν σχέση με το Ειδικό Χωροταξικό των «Α»ΠΕ. Δεδομένου ότι έχουν παρατηρηθεί παγκοσμίως βιομηχανικά ατυχήματα σε εγκαταστάσεις ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας, με ανάγκη μετακίνησης ολόκληρων πληθυσμών (π.χ. περίπτωση Standard Bank στο Roodepoort Νότιας Αφρικής, Ιαν. 2026, Moss Landing battery plant στο Monterey της Καλιφόρνια, Ιαν. 2025, κλπ), η χωροθέτησή τους θα πρέπει να γίνεται μακριά από κατοικημένες περιοχές, με ειδικές μελέτες πυρασφάλειας και μέτρα προστασίας από βιομηχανικά ατυχήματα. Ως περιοχές χωροθέτησης προτείνονται τα βαθύτερα σημεία εξοφλημένων υπαίθριων ορυχείων/λατομείων. Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων που εγκαθίστανται πρέπει να καλύπτουν πλήρως τις απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας και η δήλωσή τους να αποτελεί δεσμευτικό κριτήριο σύνδεσης του σταθμού.

32) Οι εγκαταστάσεις ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας λειτουργούν ανταγωνιστικά με τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης με αντλησιοταμίευση. Συνεπώς απαιτείται φειδώ στην αδειοδότηση έργων, τόσο μπαταριών όσο και αντλησιοταμίευσης, που μπορεί να αποδειχθούν στην πράξη ότι ποτέ δεν ήταν απαραίτητα και συνεπώς δεν θα μπορούν να εξασφαλίσουν έσοδα και απόσβεση.

33) Στο άρθρο 29 Ι.2 προβλέπεται η «Εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης (ΖΑΠ) της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας (Π.Ε. Κοζάνης και Π.Ε. Φλώρινας) και του Δήμου Μεγαλόπολης προκειμένου να προσδιοριστούν επακριβώς οι περιοχές χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ.» Η διάταξη είναι απαράδεκτη ως «κατόπιν εορτής», καθώς ήδη έχουν κατασκευαστεί τεράστια ηλιακά έργα στη ΖΑΠ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας (Π.Ε. Κοζάνης και Π.Ε. Φλώρινας) και μάλιστα σε πρώην γεωργική γη, καταστρέφοντας τις προοπτικές ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα κατά τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή.

34) Για τη ΖΑΠ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας (Π.Ε. Κοζάνης και Π.Ε. Φλώρινας) απαιτείται ειδική εξέταση και οπωσδήποτε να υπερισχύουν οι αποφάσεις των Δήμων για τις δικές τους «ζώνες αποκλεισμού» (no-go zones) έναντι του γενικού κεντρικού σχεδιασμού. Λόγω της λιγνιτικής βιομηχανίας η περιοχή διαθέτει το πλέον ισχυρό δίκτυο μεταφοράς υψηλής τάσης των Βαλκανίων, με αποτέλεσμα να πλήττεται ήδη σφοδρά από την άναρχη ανάπτυξη αιολικών έργων, μάλιστα σε συνθήκες μη βέλτιστου αιολικού δυναμικού, όπως το ίδιο το Σχέδιο (δήθεν) Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης έχει αναφέρει. Επίσης, η άναρχη ανάπτυξη ηλιακών έργων παραβιάζει κάθε έννοια αειφορίας και βιωσιμότητας, πλήττοντας καίρια τον πρωτογενή τομέα και ιδίως κτηνοτροφία και μελισσοκομία. Δεν υφίσταται κοινωνική αποδοχή και Δήμοι έχουν προσφύγει στο ΣτΕ. Η ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη (και τα υδροηλεκτρικά του Αλιάκμονα) επέβαλε την κατασκευή του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρισμού Βορρά-Νότου. Όμως τώρα πλέον, σε συνθήκες διαρκώς αυξανόμενης ηλεκτροπαραγωγής από «Α»ΠΕ, δεν είναι ενεργειακά αποδεκτό να συνεχίζεται η εντατική παραγωγή στο Βορρά της χώρας ενώ η μεγάλη κατανάλωση γίνεται στο νότο, στο λεκανοπέδιο της Αττικής και στις βιομηχανικές περιοχές της Στερεάς Ελλάδας. Απαιτείται μετακίνηση της παραγωγής πιο κοντά στα κέντρα κατανάλωσης, προκειμένου να μειωθούν οι απώλειες μεταφοράς και η επιβάρυνση των καταναλωτών.

35) Στην ΚΥΑ αναφέρεται ο όρος αιολικά «πάρκα». Δεν πρόκειται για «πάρκα», αλλά για εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και θα πρέπει να διακοπεί οριστικά η χρήση του σχετικού όρου.

36) Σε σχέση με το Σχέδιο ΣΜΠΕ, συντάσσομαι πλήρως με την άποψη του Επιμελητήριου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, όπως διατυπώνεται από την κα Μαρία Καραμανώφ:  η ύπαρξη προκαθορισμένων στόχων διατήρησης και η δυνατότητα πλήρους διασφάλισης ότι τα επιτρεπόμενα έργα ΑΠΕ δυνάμει του υπό διαβούλευση πλαισίου δεν θα έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον (άρθ. 6 παρ. 3 οδηγίας 92/43/ΕΚ), συνιστά βασική προϋπόθεση ορθής και εμπεριστατωμένης σύνταξης της ΣΜΠΕ του σχεδίου, η δε έλλειψή της, όπως εν προκειμένω, καθιστά τη ΣΜΠΕ μη νόμιμη στο σύνολό της και απορριπτέα.

Συνοψίζοντας, το σχέδιο ΚΥΑ για νέο Ειδικό Χωροταξικό των «Α»ΠΕ και το Σχέδιο ΣΜΠΕ δεν γίνονται στο σύνολό τους αποδεκτά, για τους λόγους που με πλήρη τεκμηρίωση αναφέρονται στα πιο πάνω. Απαιτείται απόσυρση, επανασύνταξη και θέση εκ νέου σε διαβούλευση.